Roberto Laxe
É un feito indiscutible que o
desenvolvemento do capitalismo xerou un nivel tecnolóxico e capacidade
produtiva que pon en perigo, non só à natureza, senón à base de
sustentación do ser humano, o posto de traballo; afectando a todo tipo de nivel
de cualificación profesional. As dúas forzas produtivas fundamentais que Marx
sinalaba, “a terra e o ser humano”, están en perigo pola supervivencia das
relacións sociais de produción capitalistas.
Ante esta ameaza máis que real, coas
consecuencias de aumento das desigualdades sociais, distúrbios e crises
sociais, púxose na axenda política o debate sobre a necesidade de estabelecer
unha Renda Básica, presentada, por certo, polos seus sectores máis progresivos,
como “sementeiro de subversión” e que xera ilusións en sectores sociais de que é posible
unha saída “pacifica”á crise do sistema.
Dúas visións da Renda Básica
Neste cadro xurdiron voces expondo
que a sociedade xera riqueza suficiente como para que exista unha “renda básica”, igualitaria
e incondicional para todos os cidadáns /as, independentemente dos seus ingresos
ou de se teñen traballo ou non. Neste camiño, países como Finlandia cun goberno
de centro dereita, xa comezaron a experimentar cunha renda básica, universal,
de 560 euros, para pasar nun segundo momento, aos 800; independentemente da
situación laboral do cidadán / a.
Pola súa banda, grandes empresas do
Silicon Valley e sectores do capital, están a estudar introducir propostas
semellantes e introducen unha variante, que modifica o carácter “incondicional” da proposta,
transformándoa nun Ingreso Mínimo, condicionado ao cumprimento duns requisitos,
a que se cumpran unhas condicións de pobreza, traballo,... , como fan agora as
Rendas de Inserción.
Esta concepción non deixa de ser a
caridade cristiá elevada á categoría de política de estado. Os
pobres, os ameazados de “exclusión social” como se di agora, non terían que
mendigar unha esmola na porta dunha igrexa, fariam na porta dunha institución
do estado (ou dunha ONG subvencionada para tal fin) para recibir esa esmola. O
drama social é que a “exclusión social”, a pobreza, este camiño de deixar de
converter-se nun feito marxinal e ser a forma de vida de máis da metade da
clase obreira. Hoxe, “ter traballo xa non é garantía de non ser pobre”.